DERS ÇALIŞMA
PLANI NASIL HAZIRLANIR?
Ders çalışma planı hazırlamadan önce
aşağıda belirtilen noktaların bilinmesi gereklidir.
1.Çalışma planı hazırlarken hangi dersin hangi
saatte çalışılacağı karalaştırılmalıdır. Zor ya da
ağır öğrenilen dersler için en verimli saatlerin ayrılması uygundur. Çalışma
için en uygun saatler zihnin en canlı,
konsantrasyonun en yüksek olduğu zamanlardır. Çalışma için en verimli saatler
kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişiler için en verimli saatler sabah erken
saatlerken, bazı kişiler için öğleden sonra ya da
akşam saatleridir. Öğrenci bir hafta kendini gözleyerek ders çalışmak için en
verimli saatlerini saptayabilir. Genel olarak bedenin dinlenmiş ve zihnin
öğrenmeye açık olduğu saatler verimli kabul edilmektedir. Akşam saatleri daha
mekanik ve rutin işler için ayrılabilir. Çünkü bu tür etkinlikler fazla
yoğunlaşmayı gerektirmez.
2.Çalışma planında her derse belirli bir süre
ayrılmalıdır. Bu süre dersin zor ya da kolay oluşuna,
çalışılacak konunun uzunluğu ya da kısalığına,
öğrencinin konu ile ilgili ön bilgisine ve çalışma yöntemine göre değişir.
Öğrenci planı uyguladığı ilk haftayı deneme haftası olarak görmeli ve çalışmayı
planladığı dersin başlangıç ve bitiş saatlerini kaydetmelidir. Böylece hangi
derse ne kadar sürede çalışılacağı saptanacaktır.
3.Çalışma sürelerinin çalışma planında aynı
saatlere yerleştirilmesi gerekir. Böylece o saatlerde çalışma alışkanlığı
kazanılacak ve çalışmaya dikkatin toplanması kolaylaşacaktır. Ayrıca alışkanlık
haline geldikten sonra aynı saatte çalışılmazsa gerginlik duyulacak ve
gerginlik çalışılmaya başlandığı zaman ortadan kalkacaktır.
4.Çalışma için ayrılacak zaman saptanırken dersin
sınıfta verileceği gün ve saate yakın olmasına dikkat edilmelidir. Dersten önce
o derste anlatılacak konu çalışılırsa, dersin içeriği hakkında bilgi sahibi
olunur ve dersi anlamanın kolaylaşmasının yanı sıra anlaşılmayan noktalar da
sorulabilir. Unutmanın en aza inmesi için de dersten sonra konunun tekrar
edilmesi gerekir.
5.En verimli çalışma aralıklı çalışmadır. Ara
vermeden uzun süre çalışmak kadar uzun süre dinlenme arası vererek çalışmak da verimsizdir.
Ara vermeden uzun süre çalışmak zihnin yorulmasına ve dikkatin dağılmasına yol
açar. Uzun süreli dinlenme ise tekrar çalışmaya dönmeyi güçleştirir. Çalışma ve
dinlenme süresi dersin özelliğine göre değişirse de ortalama olarak önerilen,
40-50 dakikalık çalışmadan sonra 10 dakika dinlenmedir. Ancak matematik, fizik
gibi dersler çalışılırken problem çözülmeden ara verilmemelidir. Ayrıca her
yeni konuyu çalışmaya başlamadan önce ara verilmelidir.
6.Birbirine benzeyen iki ders üst üste
çalışılmamalıdır. Örneğin psikoloji ve sosyoloji dersi yerine, tarih ve
matematik dersi arka arkaya çalışılırsa daha iyi olur. Böylece öğrenilenler
birbirine karışmayacağı gibi sıkıcı olmasının da önüne geçilebilir.
7.Öğrenme üzerinde en az bozucu etki yapan etkinlik
uykudur. Bir öğrenci yatmadan önce on dakika süreyle o gün çalıştığı dersleri
tekrarlayarak uykuya geçer ve sabah güne bir gün önce yapmış olduğu on dakikalık
tekrarı yaparak başlarsa, çalıştıklarını daha iyi korur.
Verimli çalışma daha fazla disiplin ve
hırsla elde edilir. Bu demek değildir ki dinlenmek için zaman ayrılmasın.
Verimli çalışmak için dinlenmek şarttır. Çalışma planı hazırlarken dinlenme ve
eğlenme için de zaman ayrılmalıdır.
Çalışma planı hazırlamadan önce öğrenci
verimli ders çalışma becerilerini kazanmalıdır. Verimli ders çalışma
alışkanlıkları etkili öğrenmeyi gerçekleştirmenin yanı sıra zamanın en verimli
kullanılmasını da sağlar. Zamanı planlamadaki ilk adım önceliklerin
saptanmasıdır. Birey önce kendisi için neyin önemli neyin önemsiz olduğuna
karar vermeli veya yapmak istedikleri ile yapmak zorunda olduklarını öncelik
sırasına koymalıdır. Birçok öğrenci yapmak istedikleri ve yapmak zorunda
olduklarını gerçekleştirecek zamanı bulamaz. Sosyal yaşamın sunduğu eğlenceler
ve öğrenciliğin gerekleri arasında seçim yapmak zorunda kalır. Örneğin,
sinemaya gitmek veya geç saatte televizyondaki bir programı izlemek,
arkadaşları ile buluşmak yapmak istedikleri, ders çalışmak, sınavlara
hazırlanmak, ödev hazırlamak ise yapmak zorunda olduğu etkinliklerdir. Bu
seçimler öğrencilerde çatışma yaratır. Öğrenci amaçlarına ulaşmada engellenme
yaratan çatışmalardan kurtulabilmek için önceliklerini belirlemeli ve şu
soruları yanıtlamalıdır. Benim için bu etkinlikler içinde en önemlisi
hangisidir? Hangi etkinliklerden vazgeçebilirim? En az önemli olan etkinlikler
hangisidir?
Plan yapılmadan önce öncelikler doğru
tespit edilebilirse yapılan plan o kadar geçerli olur.
HEDEFİNİ
GÖRMEYEN BAŞARAMAZ
Florence Chadwick, hem
Fransa’dan İngiltere’ye, hem de İngiltere’den Fransa’ya yüzerek Manş denizini her iki yönde geçen ilk bayan yüzücüydü. Bir
ideali daha vardı. Catalina Adası’ndan California
sahiline kadarki 21 millik mesafeyi yüzen ilk bayan olmak istiyordu. Ama bu iş
hiç de o kadar kolay olmayacaktı.
Yılın en sıcak günlerinden 4 Temmuz’da
bile, yüzeceği denizin suyu insanın bedenini uyuşturacak kadar soğuktu. Hava o
kadar sisliydi ki, yüzücü kendisine eşlik eden tekneleri zorlukla
seçebiliyordu. Üstelik o bölgede köpek balıklarına da rastlanıyordu.
Florence,
soğuğa ve köpek balıklarına rağmen tem 15 mil yüzdü. Teknede bulunan annesi ve
antrenörü “Başaracaksın! Az kaldı!” diye bağırıyorlardı. Televizyonlarının başında
onu seyreden milyonlarca insan, başarısı için dua ediyordu. Sonra 5 mil daha
yüzdü. Hatta California sahillerine sadece yarım mil kaldı. Teknedekilerin
bütün teşviklerine rağmen kendisini sudan çıkarmalarını istedi. Herkes hayal
kırıklığı içindeydi. Sadece birkaç kulaçlık bir mesafe kalmışken, başarılı
yüzücü vazgeçmişti.
Florence Chadwick, daha sonra başarısızlığının nedenini şöyle
açıkladı:
“Önümde hiçbir şey göremiyordum. Karayı
görebilseydim, başarabilirdim!”
Onu durduran ne soğuk, ne on altı saat
süreyle kulaç atmanın yorgunluğu, ne de köpek balıklarıydı. Başarısızlığına
hedefini görememesi neden olmuştu!
İki ay sonra, Florence
yine denedi. Su yine soğuktu, köpek balıkları yine vardı, sis yine her şeyin
üstünü örtüyordu. Ama bu defa, Florence sisin ardında
bir yerde kıyının olduğunu düşünerek yüzdü hep. Sahili hayal ederek attı
kulaçlarını. Ve başardı! Catalina Kanalını geçen ilk
kadın unvanını kazandı. Hem de erkeklerin rekorunu iki saat farkla geçerek!
“Hedefini doğru
belirleyenler ve ona ulaşmak için çaba gösterenler mutlaka başarılı olurlar.”