ETKİLİ ÖĞRENME VE OKUMA BECERİLERİ

Bireylerin okuduklarını anlayabilmeleri için bir takım okuma becerilerini bilmeleri gerekmektedir. Bu beceriler şunlardır:

Okurken zihinden anlamayı kontrol etme: Beyne giden her cümlenin, paragrafın okuyucu için, bir anlam oluşturup oluşturmadığının kontrol edilmesidir. Bu beceri iki alt beceriden oluşur: Birincisi; anlamadığının oluşmadığının farkına varılması, ikincisi; anlamayı sağlayacak uygun bir tekniğin kullanılmasıdır. Eğer okuyucu dikkatli bir şekilde düşünme sürecini kontrol ediyorsa, anlamanın oluşup oluşmadığının farkına varması zor olmaz.

Metin hakkında soru sorma ve cevaplama: Konunun anlaşılıp anlaşılmadığını kontrol etmek için, okunan bütün bölüm bittikten sonra, o bölüm hakkında kendi kendinize sorular sormak ve bu soruları cevaplamak yaralı olur.

Okunan metnin özeti:

ü Özetleme için basit bir metin seçilmelidir.

ü Metin okunduktan sonra özetleme yapılırken metne bakılması, bu beceriyi ilk öğrenenler için gerekli olabilir.

ü Metindeki önemli olay, olgu yadda kavramların belirlenmesi gerekir. Bunun için bir metinde özellikle başlangıç cümleleri yada paragrafları, sonuç yada özet cümleleri dikkatlice incelenmelidir.

ü Özetleme, mutlaka okuyucunun kendi anladığı gibi ve kendi cümleleriyle olmalıdır.

Okurken alt çizme: Okurken metnin önemli bölümlerinin altını çizme okuyucuyu aktif kılar. Çünkü okuyucu, metindeki önemli noktaları ve düşünceleri sürekli tarar ve karar verir. Ayrıca okuma sonunda yapılacak özetleme, ana hatların belirlenmesi ve önemli kavram ve olguların hatırlanması gibi çabalara önemli katkıları bulunur.

Okurken not alma: Not alma, okunan metni daha kalıcı hale getirmek için kullanılan etkili bir yöntemdir.Okunan hiçbir materyal aynen yazıldığı gibi ezberlenmemelidir. Okunanlar, zihinsel bir süreçten geçirilmeli ve anlam kazandırılmalıdır. Not alma, bu amaçla kullanılan önemli bir yöntemdir.

ETKİN OKUMA (İSOAT)

İncele: Bu aşamada okuyucu, okunacak materyali ana hatlarıyla inceler. Bu inceleme, kitabin başlığına , giriş sayfasına, ana ve alt başlıklara, konuların düzenine, varsa özet kısmına göz atma şeklinde özetlenebilir.

Sor: Okuyucu, kitabın veya bölümün içine dalmadan önce, kendi kendisine o bölümle ilgili ne kazanmak istediğini sormalıdır ve bölümün içeriği ile ilgili sorular oluşturmalıdır.

Oku: İkinci aşamada oluşturulan soruları cevaplamak için, o bölümle ilgili tüm yazılanlar okunmalıdır. Böylelikle okuma sıkıcı bir iş olmaktan çıkıp, aktif bir süreç haline gelecektir. Bölümü okurken hazırlanan sorular, okuyucunun alında olmalıdır.

Anlat: Bu aşamada kitap ve defter kapatılarak, sadece çıkartılan notlara göz atarak soruların cevaplarını okuyucu kendi kendine ve sesli olarak anlatmalıdır. Anlatma sırasında, önemli noktaların ve anahtar kelimelerin kullanılması esastır.

Tekrarla: Bu aşamada notlar kaldırılarak bölümün baştan sona tekrar edilmesi gerekir.

Hafızada tekrarlanamayan bilgi, öğrenilmemiş demektir. Öğrenmek için ders başında çok vakit geçirmek değil, çok sayıda tekrar yapmak gerekir.